روغن موتور مناسب خودرو

روغن موتور مناسب خودرو خود را چگونه تشخیص و انتخاب کنیم؟

نکات مهم در انتخاب روغن موتور مناسب خودرو:

  • شاخص گرانروی SAE ( غلظت) روغن موتور

شاید بتوان بیان کرد که گرانروی روغن موتور اصلی ترین شاخصه انتخاب روغن موتور می باشد. ویسکوزیته یکی از مختصات فیزیکی سیالات می باشد و عبارت است از مقاومت مایع در برابر جریان یافتن. برای توضیح بیشتر در مورد گرانروی یا ویسکوزیته بیان یک مثال عامیانه مفید می باشد، آب مایعی است که در دمای محیط به آسانی جاری می شود برعکس عسل مایعی است که به سختی جریان می یابد یا به عبارتی گرانروی عسل بیش از آب می باشد.

گرانروی سیالات  تابعی از دما می باشد به طوری که با کاهش دما، گرانروی سیالات افزایش می یابد و با افزایش دما، گرانروی سیالات کاهش می یابد یا به اصطلاح عامیانه شل تر می شود. همان طور که در بالا اشاره گردید روان کاری یکی از کارکردهای اساسی روغن موتور می باشد، در زمان استارت خودرو، قطعات متحرک موتور شروع به حرکت می نمایند که در این هنگام روغن موتور می بایست در بین قطعات موتور جریان یابد، ولی در صورتی که گرانروی روغن موتور با کاهش دما افزایش یابد و در زمان استارت، به سختی جریان یابد، روغن موتور نمی تواند به تمامی قسمت های موتور برسد و موجب صدمات متعددی به موتور خودرو می گردد. همچنین در زمانی که موتور خودرو در دمای بالا کار می کند اگر روغن موتور با افزایش دما ، شل تر گردد (کاهش گرانروی) در این صورت نمی تواند به طور کامل مابین قطعات موتور پوشش دهد و عملکرد موتور خودرو را مختل نماید.

انجمن مهندسی خودرو  Society of Automotive Engineers استاندارد SAE را برای غلظت روغن موتور وضع نموده است که روغن موتور براساس استاندارد SAE در دو دسته کلی مونو گرید و مالتی گرید طبقه بندی نموده است.

digi-oil.ir-mag-3

digi-oil.ir-mag-3

قالب استاندارد SAE برای گرانروی روغن موتور به صورت xx W yy می باشد که در این قالب yy  برای روغن موتور مضربی از ۱۰ بوده و بین ۲۰ تا ۶۰ می باشد و  xx نیز مضربی از ۵ و مابین ۰ تا ۲۰ می باشد.به طور کلی در این استاندارد عدد صفر نشان دهنده کمترین میزان گرانروی بوده و برای روغن موتوری می باشد که به راحتی جریان می یابد و برعکس عدد ۶۰ بیانگر روغن موتور با بالاترین گرانروی که به سختی جریان می یابد.

در این استاندارد حرف W از کلمه Winter زمستان بوده و xx یا عدد قبل از W نشان دهنده میزان گرانروی روغن موتور در فصل سرما می باشد و عدد yy یا عدد بعد از W میزان گرانروی روغن موتور در دمای کارکرد موتور می باشد.

به عنوان مثال در دفترچه راهنمای مشتری یا همان دفترچه خودرو پژو ۲۰۶ و پژو ۲۰۶ صندوقدار و دنا که در سایت ایران خودرو موجود می باشد روغن موتور مناسب براساس استاندارد انجمن مهندسی خودرو SAE 10W40   برای خودروهای مذکور پیشنهاد گردیده است. بنابراین در این خودروها اگر به جای روغن موتور با گرانروی ۱۰W40 که در فصل سرما حداقل گرانروی ۱۰ می باشد از روغن موتور با گرانروی ۲۰W50 که دارای گرانروی بیشتر و ۲۰ در فصل زمستان می باشد استفاده نماید در زمان استارت خودرو و نیز فصل سرما روغن موتور سفت بوده و به سختی مابین قطعات موتور جریان می یابد و موتور با اصطکاک بیشتری کار نموده و روانکاری و سایر کارکردهای روغن موتور را با مشکل مواجه می نماید. همچنین روغن موتور با گرانروی ۲۰W50  در فصل گرم یا بعد از کارکردT با گرانروی ۵۰ سفت تر از ۱۰W40 بوده و غلظت بالای روغن موتور موجب کاهش روانکاری قطعات داخلی موتور می‌شود.

روغن موتور مالتی گرید Multi grade

براساس استاندارد SAE روغن موتور های مالتی گرید با اضافه کردن مواد افزودنی مخصوص دارای دو شاخص گرانروی در فصل سرد و تابستان بوده و بصورت xx W yy  می باشد.در ویدیو بالا می توانیم پنج ماده افزودنی به روغن موتور های مالتی گرید مشاهده نماییم.البته لازم به ذکر است تفاوت گرانروی روغن موتورها با شاخص SAE متفاوت در این حد نبوده است و در این ویدیو برای راحتی درک ویسکوزیته ، مواد افزودنی مربوطه مقایسه گردیده است.همان طور که در ویدیو مشاهده گردید می توان گفت تا شروع به جریان یافتن ماده افزودنی با شاخص ۲۰W50 ،ماده افزودنی با 0W30  باسرعت جریان یافته و به ظرف جدید منتقل گردیده است.

روغن موتو مونو گرید Mono grade

روغن موتور های مونو گرید که دارای یک شاخص گرانروی برای تمام فصول می باشند به صورت  SAE yy  می باشند.روغن موتورهای مونو گرید در خودروهای سالیان قبل کارکرد داشته است. در خودروهای تولیدی نسل امروزی دیگر کارکردی ندارند و روغن موتور های مالتی گرید برای استفاده توصیه می گردد. روغن موتورهای مونو گرید یا تک درجه با وجود قیمت پایین نسبت به روغن موتورهای مولتی گرید یا چند درجه ای با تغییر دما، کارایی خود را از دست می دهند. روغن موتورهای مونو گرید با شاخص گرانروی از ۰ تا ۳۰ برای فصول سرد مناسب می باشند و برای فصول گرم نیز روغن موتور های مونوگرید با شاخص گرانروی مابین ۳۰ تا ۶۰ کارایی لازم را دارند.

شاخص گرانروی SAE روغن موتوری که برای خودروی خود انتخاب می کنید، می بایست دقیقا برابرباشد با شاخص گرانروی که در در دفترچه خودرو شما درج شده است.

لازم به ذکر است حتی در یک نوع خودرو براساس مدل و سال ساخت خودرو نیز شاخص گرانروی SAE متفاوتی برای روغن موتور مناسب پیشنهاد می گردد. چرا که شاخص گرانروی روغن موتور مناسب خودرو تنها براساس دمای محیط تعیین نمی گردد بلکه مهمترین عامل تعیین شاخص گرانروی روغن موتور مناسب مشخصات فنی موتور خودرو می باشد. در خودروهای نسل امروزی بیشتر شاخص های گرانروی ۵W30 و ۱۰W30  برای روغن موتور مناسب توصیه می گردد.

دراین مقاله سعی گردید توضیحات در مورد استاندارد SAE که یکی از چهار مشخصه اصلی انتخاب روغن موتور مناسب خودرو می باشد، بیان گردد در بخش های بعدی این مقاله سایر نکات مهم و کلی انتخاب روغن موتور مناسب بیان گردد. با آگاهی از این مشخصه های اساسی به راحتی می توانیم بهترین روغن موتور مناسب برای هر خودرو را انتخاب نماییم.